2015 jylǵy 21 qańtar, Astana qalasy
«Adamǵa áser etetin fızıkalyq faktorlar (kompıýterler men beınetermınaldar) kózderimen jumys isteý jaǵdaılaryna qoıylatyn sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq
talaptar» sanıtarııalyq qaǵıdalaryn bekitý týraly
«Halyq densaýlyǵy jáne densaýlyq saqtaý júıesi týraly» 2009 jylǵy 18 qyrkúıektegi Qazaqstan Respýblıkasy Kodeksiniń 144-babynyń 6-tarmaǵyna sáıkes buıyramyn:
1. Qosa berilip otyrǵan «Adamǵa áser etetin fızıkalyq faktorlar (kompıýterler men beınetermınaldar) kózderimen jumys isteý jaǵdaılaryna qoıylatyn sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq talaptar» sanıtarııalyq qaǵıdalary bekitilsin.
2. Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq ekonomıka mınıstrliginiń Tutynýshylardyń quqyqtaryn qorǵaý komıteti zańnamada belgilengen tártippen:
1) osy buıryqtyń Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkelýin;
2) osy buıryq memlekettik tirkelgennen keıin on kúntizbelik kún ishinde onyń merzimdi baspa basylymdarynda jáne «Ádilet» aqparattyq-quqyqtyq júıesinde resmı jarııalaýǵa jiberilýin;
3) osy buıryqtyń Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq ekonomıka mınıstrliginiń ınternet-resýrsynda ornalastyrylýyn qamtamasyz etsin.
3. Osy buıryqtyń oryndalýyn baqylaý jetekshilik etetin Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq ekonomıka vıse-mınıstrine júktelsin.
4. Osy buıryq alǵashqy resmı jarııalanǵan kúninen bastap kúntizbelik on kún ótken soń qoldanysqa engiziledi.
Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq ekonomıka mınıstri E.DOSAEV
«KELISILGEN»
Qazaqstan Respýblıkasynyń
Bilim jáne ǵylym mınıstri
___________ A.SÁRINJIPOV
2015 jylǵy 6 aqpan «KELISILGEN»
Qazaqstan Respýblıkasynyń Densaýlyq saqtaý
jáne áleýmettik damý mınıstri
___________ T.DÚISENOVA
2015 jylǵy 2 aqpan
Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq ekonomıka mınıstriniń
2015 jylǵy 21 qańtardaǵy № 38 buıryǵymen bekitilgen
«Adamǵa áser etetin fızıkalyq faktorlar (kompıýterler men beınetermınaldar) kózderimen jumys isteý jaǵdaılaryna qoıylatyn sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq talaptar» sanıtarııalyq qaǵıdalary
1. Jalpy erejeler
1. «Adamǵa áser etetin fızıkalyq faktorlar (kompıýterler men beınetermınaldar) kózderimen jumys isteý jaǵdaılaryna qoıylatyn sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq talaptar» sanıtarııalyq qaǵıdalary (budan ári – Canıtarııalyq qaǵıdalar) kompıýterlerdi (derbes kompıýterlerdi, planshetti derbes kompıýterlerdi, noýtbýkterdi) jáne beınetermınaldardy ornalastyrý men paıdalanýdy qamtıtyn fızıkalyq faktorlar (kompıýterler men beınetermınaldar) kózderimen jumys isteý jaǵdaılaryna qoıylatyn sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq talaptardy, sondaı-aq mıkroklımatqa, jaryqtandyrýǵa jáne kompıýterler men beınetermınaldardyń fızıkalyq faktorlary áseri kezindegi jumys jaǵdaılaryna qoıylatyn talaptardy reglamentteıdi.
2. Osy Sanıtarııalyq qaǵıdalar turmysta paıdalanylatyn teledıdarlarǵa, derbes kompıýterlerge, planshetti derbes kompıýterlerge, noýtbýkterge, televızııalyq oıyn qondyrǵylaryna, borttyq kompıýterlerge qoldanylmaıdy.
3. Osy Sanıtarııalyq qaǵıdalarda mynadaı uǵymdar paıdalanyldy:
1) beınetermınal (budan ári – BT) – pernetaqta úlgisindegi engizý (kirý blogy) qurylǵysymen jabdyqtalatyn, dıspleı ekrany bar paıdalanýshynyń termınaly bolyp tabylatyn beıneni kórsetý qurylǵysy;
2) derbes kompıýter (budan ári – DK) – derbes paıdalanýǵa arnalǵan kompıýter;
3) jumys beti – jumys júrgiziletin jáne jaryq normalanatyn nemese ólshenetin bet;
4) qatarmen ornalastyrý – jıhaz ben jabdyqty úı-jaıdyń ortasynda, birinen keıin birin qatar ornalastyrý;
5) noýtbýk – dıspleı men pernetaqtany qosa alǵanda, bir shaǵyn korpýsta barlyq qajetti quraýyshtardy qamtıtyn kitap túrinde jınalatyn portatıvti DK. Symdy jáne symsyz jelilerge qosylýdyń damytylǵan quraldaryn, qurastyrylǵan mýltımedııalyq jabdyqty (dınamıkter, kóbinese mıkrofon jáne veb-kamera) qamtıdy;
6) ortalyqta ornalastyrý – jıhaz ben jabdyqty úı-jaıdyń ortasyna toppen ornalastyrý;
7) perımetraldy ornalastyrý – jıhazdy, jabdyqty qabyrǵa boıymen (perımetr boıynsha) ornalastyrý;
8) planshetti DK (budan ári – PlDK) – ekranmen biriktirilgen qolmen jazatyn planshetti qurylǵymen jabdyqtalǵan, pernetaqta men tintýirdi paıdalanbaı-aq stılýs nemese saýsaqtar arqyly jumys isteıtin noýtbýkter klasy;
9) ruqsat etiletin diril jáne diril deńgeıi – úı-jaılarda jumys oryndaryndaǵy jaılylyq jaǵdaıy úshin jalpy diril;
10) stılýs – sensorly ekranmen jumys isteýge arnalǵan plastmassa taıaqsha;
11) ýnıpolıarlyq kórsetkish – oń polıarlyq aeroıondar shoǵyrlanýynyń teris polıarlyq aeroıondar shoǵyrlanýyna qatynasy;
2. Kompıýterlerdi (DK, PlDK, noýtbýkterdi) jáne BT-ny ornalastyrý men
paıdalanýǵa qoıylatyn sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq talaptar
4. DK, PlDK, noýtbýkter jáne BT arnaıy salynǵan, japsarlas, rekonstrýksııalanǵan úı-jaılarda, sondaı-aq dybys oqshaýlaý jáne lastanǵan aýany ǵımarattyń shatyrynan joǵary deńgeıde turǵyn úı-jaılarynan oqshaýlanǵan jeldetý kanaldaryn ornatý qamtamasyz etilgen kezde turǵyn úıdiń kireberisimen biriktirilmegen jeke kiretin esigi bar turǵyn úılerdiń birinshi qabattarynda nemese qoǵamdyq ǵımarattardyń kez kelgen qabattarynda ornalastyrylady. DK, PlDK, noýtbýkterdi jáne BT-ny ornalastyrýǵa jáne paıdalanýǵa arnalǵan úı-jaılarda osy Sanıtarııalyq qaǵıdalarda keltirilgen jaryqtandyrýdyń, mıkroklımattyń normalanatyn parametrlerin saqtaý úshin jaǵdaılar qamtamasyz etiledi.+ DK, PlDK, noýtbýktermen jáne BT-men jumys isteýge arnalǵan úı-jaılar jertóle jáne sokoldy úı-jaılarda ornalastyrylmaıdy. DK, PlDK, noýtbýkter jáne BT bar jumys oryndary qýattandyrý kabelderi, joǵary voltty transformatorlar, tehnologııalyq jabdyq ornalasqan jerlerge ornalastyrylmaıdy.
5. Elektrondy-sáýle tútigi (budan ári – EST) bazasyndaǵy DK jáne BT-ny paıdalanýshylardyń bir jumys ornynyń aýdany qatarlastyryp ornalastyrý kezinde keminde 6 sharshy metrdi (budan ári – m2), ortalyqta jáne perımetraldy ornalastyrý kezinde – 4 m2, tegis dıskrettik ekrandar (suıyq krıstall, plazmalyq) bazasynda BT-ny paıdalaný kezinde kez kelgen ornalasý kezinde 4 m2 quraıdy.
PlDK-ny, noýtbýkterdi paıdalanýshylardyń bir jumys ornynyń aýdany – 2,5 m2.
6. Úı-jaılardy árleý úshin jýǵysh zattardy qoldana otyryp, ylǵaldy ádispen jınaýǵa bolatyn materıaldar qoldanylady.
7. DK-men, PlDK-men, noýtbýktermen jáne BT-men jabdyqtalatyn úı-jaılardaǵy edenniń beti antıstatıkalyq qasıetteri bar materıaldardan oıyqtarsyz jáne sańylaýlarsyz jasalady. DK-ny, PlDK-ny, noýtbýkterdi jáne BT-ny paıdalanatyn úı-jaılar, jıhaz jáne jabdyq tártipte jáne tazalyqta ustalady. Úı-jaıdy árleýdegi aqaýlar jáne jabdyqtyń, jıhazdyń buzylýy ýaqtyly jóndelýge jáne aýystyrylýǵa tıisti.
8. DK jáne BT ornalastyrylǵan úı-jaılar qorǵanysh jerge tuıyqtaýmen jabdyqtalady.
9. Kompıýterlerdi ornalastyrýda 3 nusqanyń biri: perımetraldy, qatarlarmen (2-3-qatarly), ortalyqta ornalastyrý paıdalanylady.
Perımetraldy ornalastyrý kezinde tereze oıyqtary bar qabyrǵa men ústelder arasyndaǵy araqashyqtyq – 0,5 metr (budan ári – m), qabyrǵa men ústelder arasyndaǵy araqashyqtyq – 0,4 m.
Qatar ornalastyrý kezde bir beınemonıtordyń syrtqy beti men ekinshisiniń ekranynyń arasyndaǵy araqashyqtyq - keminde 2 m, beınemonıtorlardyń búıir betteri arasyndaǵy araqashyqtyq - keminde 1,2 m, bir oryndyq kompıýter ústelderin eki-úsh qatardan ornalastyrý kezinde árbir qatardaǵy ústeldiń búıir jaqtaýlary arasyndaǵy araqashyqtyq - keminde 0,5 m.
Ortalyqta ornalastyrý kezinde kompıýterler bar jumys ústelderi eki qatarǵa bólinbeı jáne beınemonıtorlardyń ekrandary qarama-qarsy jaqqa qaratyla, shahmattyq tártippen ornalastyryla nemese monıtorlardyń syrt jaqtary bir-birine qarsy qaratyla otyryp, ortada ornatylady, bul rette bir beınemonıtordyń syrtqy beti men ekinshisiniń ekranynyń arasyndaǵy araqashyqtyq - keminde 2 m.
10. Jumys isteý betiniń ólshemderi:
1) ústeldiń jumys isteıtin betiniń bıiktigi (edennen) 640 – 800 mıllımetr (budan ári – mm) sheginde retteledi;
2) ústeldiń jumys isteıtin betiniń eni – 800, 1000, 1200 jáne 1400 mm;
3) jumys ústelinde bıiktigi keminde 580 mm, eni keminde 500 mm, tereńdigi keminde 450 mm bolatyn aıaqqa arnalǵan keńistik bolady.
11. Beınemonıtordyń ekrany paıdalanýshynyń kózinen 600 – 700 mm qashyqtyqta, biraq alfavıttik-sandyq belgilerdiń jáne sımvoldardyń ólshemderin esepke ala otyryp, 500 mm-den jaqyn emes qashyqtyqta bolýy tıis.
12. DK-men, PlDK-men, noýtbýktermen jáne BT-men sabaq ótkiziletin úı-jaılarda bir oryndy ústeldermen jabdyqtalady, DK-men, PlDK-men, noýtbýktermen jáne BT-men jumys isteýge arnalǵan bir oryndy ústeldiń mynadaı qurylymy kózdeledi:
1) eki jeke beti: bireýi bıiktigi 520 – 760 mm sheginde yńǵaıly ózgertiletin DK-ny ornalastyrýǵa arnalǵan jazyq beti jáne ekinshisi bıiktigi jazyq jumys betine tıisinshe ózgertiletin pernetaqtaǵa arnalǵan jyljytpaly beti;
2) DK, PlDK, noýtbýkter jáne BT úshin pernetaqta betiniń eni keminde 750 mm, tereńdigi keminde 550 mm quraıdy;
3) aıaqqa arnalǵan keńistik eni keminde 500 mm, tereńdigi keminde 450 mm, al bıiktigin boıǵa sáıkes alý kerek;
4) jumys ornyn prıntermen jabdyqtaǵanda betterdiń enin 1200 mm-ge deıin ulǵaıtý.
13. Kompıýterlermen jumys isteý kezinde jumys ornynyń negizgi ólshemderi, ústel shetiniń bıiktigi jáne aıaqqa arnalǵan keńistiktiń bıiktigi osy Sanıtarııalyq qaǵıdalarǵa 1-qosymshaǵa sáıkes, boıyna saı keledi. Tabýretkalar nemese otyrǵyshtar paıdalanylmaıdy.
14. Mektepke deıingi uıymdarda jáne mektepterde BT-men, DK-men, PlDK-men jáne noýtbýktermen tikeleı ótkiziletin sabaqtardyń úzilissiz uzaqtyǵy oqý saǵaty ishinde mynaǵan sáıkes keledi:
1) mektepke deıingi uıymdarda jáne 1-synyptarda – 15 mınýttan aspaıdy;
2) 2 – 3-synyptarda – 20 mınýttan aspaıdy;
3) 4 – 5-synyptarda – 25 mınýttan aspaıdy;
4) 6 – 8-synyptarda – 30 mınýttan aspaıdy;
5) 9 – 11 (12) synyptarda – 35 mınýttan aspaıdy.
15. BT-men, DK-men, PlDK-men jáne noýtbýktermen tikeleı jumys isteý uzaqtyǵyn eki saǵattan asyrmaý usynylady. Jumys kezeńinde mynadaı profılaktıkalyq is-sharalar júrgiziledi: árbir 20 – 25 mınýt saıyn kózge arnalǵan jattyǵýlar jáne úzilis kezinde 45 mınýt saıyn dene shynyqtyrý jasalady.
16. Mektepke deıingi uıymdarda kompıýterlik oıyn sabaqtary aptasyna 2 retten sıretpeı júrgiziledi.
17. BT-men, PlDK-men, noýtbýktermen jáne DK-men ótkiziletin sabaqtar uıyqtaýǵa, kúndizgi serýenge shyǵýǵa jáne saýyqtyrý sharalaryn júrgizýge bólingen ýaqyttyń esebinen júrgizilmeıdi.
18. Jasyna qaramastan eki jáne odan da kóp adamnyń bir BT-ny, DK-ny, PlDK-ny, noýtbýkty bir ýaqytta paıdalanýyna jol berilmeıdi.
19. Kóp qabatty turǵyn úıdiń birinshi qabatynda, jeke úı ıeliginde, qurylǵan – japsarlas úı-jaılarda ornalasqan obektilerden qoqysty jınaý úshin turǵyn úıdiń ortaq qoqys jınaǵyshtary nemese konteınerleri paıdalanylady.
20. Sapasy men qaýipsizdigin rastaıtyn qujattar bolmaǵan jaǵdaıda DK, BT, PlDK, noýtbýktar paıdalanylmaıdy.
21. Kompıýterdiń quramdas bólikterin (pernataqta, monıtor, prosessorlar jáne t.b.) óńdeý DK-ny, PlDK-ny, noýtbýkterdi jáne BT-ny kútýge arnalǵan quraldarmen júzege asyrylady. Aqaýly jáne isten shyqqan kompıýterlerdi saqtaý úshin balalardyń qoly jetpeıtin jeke úı-jaı kózdeledi.
22. Apatty ǵımarattar men úı-jaılarda ornalasqan obektiler paıdalanylmaıdy.
3. Kompıýterlerdi (DK, PlDK, noýtbýkterdi) jáne BT-ny paıdalaný úshin
úı-jaılardaǵy mıkroklımatqa qoıylatyn sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq talaptar
23. DK, PlDK, noýtbýktar jáne BT ornalasqan úı-jaılarda osy Sanıtarııalyq qaǵıdalarǵa 2-qosymshaǵa sáıkes mıkroklımattyń ruqsat etilgen parametrleri qamtamasyz etiledi.
24. DK, PlDK, noýtbýkter jáne BT bar úı-jaılar jylytý, jeldetý júıelerimen, aýa baptaǵyshtarmen jabdyqtalady.
25. Jumys bastalar aldynda jáne sabaqtardyń árbir akademııalyq saǵatynan keıin ótpeli jeldetý júzege asyrylady.
4. Kompıýterler (DK, PlDK, noýtbýkter) men BT-ny paıdalanýǵa arnalǵan úı-jaılardaǵy jaryqtandyrýǵa qoıylatyn sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq talaptar
26. DK, PlDK, noýtbýktar jáne BT ornalasqan úı-jaılarda tabıǵı jaryqtandyrý bolady.
27. DK men BT-ny paıdalanýǵa arnalǵan úı-jaılardaǵy jasandy jaryqtandyrý ortaq birkelki jaryqtandyrý júıesimen júzege asyrylady. О́ndiristik jáne ákimshilik-qoǵamdyq úı-jaılardaǵy jumys ornynda quramdastyrylǵan jaryqtandyrý júıesi qoldanylady (ortaq jaryqtandyrýǵa qosymsha jumys ornynyń aımaǵyn jaryqtandyrýǵa arnalǵan jergilikti jaryqtandyrý shamdary ornatylady).
28. Jumys ústeliniń betin jaryqtandyrý: quramdastyrylǵan jaryqtandyrý kezinde jalpy júıeden keminde 300 lıýksti (budan ári - lk), jergilikti júıeden 500 lk; tek jaryqtandyrýdyń jalpy júıesi bolǵan kezde ǵana 400 lk quraıdy. Jaryqtandyrý ekrannyń betinde jyltyldaýdy boldyrmaýdy qamtamasyz etetindeı etip jasalady. Ekran betiniń jaryqtanýy 200 lk aspaıdy.
29. Jasandy jaryqtandyrý kezinde jaryq kózi retinde lıýmınessenttik shamdar paıdalanylady. Jergilikti jaryqtandyrý shyraǵdandaryna qyzdyrý shamdaryn, onyń ishinde energııa únemdeıtin shamdardy qoldanýǵa jol beriledi.
30. DK-ny, PlDK-ny, noýtbýkterdi jáne BT-ny paıdalanýǵa arnalǵan úı-jaılarda jaryqtyń normalanatyn mánderin qamtamasyz etý úshin janyp ketken shamdardy ýaqtyly aýystyrady. Jumys istemeıtin, janyp ketken lıýmınessenttik shamdardy jeke úı-jaıda saqtaıdy. Paıdalanylǵan lıýmınessenttik shamdardy qoqys jınaıtyn konteınerlerge tastaýǵa jol berilmeıdi. Paıdalanylǵan shamdardy syrtqa shyǵarýdy jáne kádege jaratýdy osyndaı qyzmet túrine arnalǵan lısenzııasy bar uıymdar júrgizedi.
Monıtordyń ekranynda jarqyldy boldyrmaý úshin tereze oıyqtary kúndizgi jaryqty ótkizbeıtin qorǵanysh qurylǵylarymen jabdyqtalady.
5. Kompıýterlerden (DK, PlDK, noýtbýkterden) jáne BT-dan bolatyn fızıkalyq faktorlardyń
áseri kezindegi jumys jaǵdaılaryna qoıylatyn sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq talaptar
31. Úı-jaılarda:
kompıýterlerden (DK, PlDK, noýtbýkter) jáne BT-dan bolatyn dybys deńgeıiniń jáne oktavalyq jıilik jolaqtaryndaǵy dybys qysymynyń ruqsat etilgen deńgeıleri osy Sanıtarııalyq qaǵıdalarǵa 3-qosymshaǵa sáıkes qabyldanady;
DK, BT bar úı-jaılar úshin ruqsat etilgen dirildi jedeldetý Z, X, Y osteri osy Sanıtarııalyq qaǵıdalarǵa 4-qosymshaǵa sáıkes keledi;
ıondalmaıtyn elektr magnıttik sáýlelený deńgeıleriniń ruqsat etilgen mánderi osy Sanıtarııalyq qaǵıdalarǵa 5-qosymshaǵa sáıkes qabyldanady;
aeroıondar jáne ýnıpolıarlyq koeffısıent shoǵyrlanýynyń ruqsat etilgen deńgeıleri osy Sanıtarııalyq qaǵıdalarǵa 6-qosymshada kórsetilgen.
32. Shý deńgeıi ruqsat etilgen deńgeıden asyp túsetin jabdyq (basyp shyǵarý qurylǵylary, serverler jáne basqalar) DK-men, PlDK-men, noýtbýktermen jáne BT-men jabdyqtalǵan úı-jaılardan tys jerde ornalastyrylady.
33. Jumys oryndaryndaǵy elektr magnıttik órister deńgeılerin aspaptyq baqylaý jáne gıgıenalyq baǵalaý ádistemesi osy Sanıtarııalyq qaǵıdalarǵa 7-qosymshada keltirilgen.
«Adamǵa áser etetin fızıkalyq faktorlar (kompıýterler men beınetermınaldar)
kózderimen jumys isteý jaǵdaılaryna qoıylatyn sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq talaptar» sanıtarııalyq qaǵıdalaryna 1-qosymsha
Jumys ornynyń ólshemderi
Boıy, santımetr (budan ári – sm) Edennen bıiktigi, mıllımetr (budan ári – mm)
Ústeldiń beti Aıaqqa arnalǵan keńistik, keminde
1 2 3
100-115 460 320
116 – 130 520 400
131 – 145 580 520
146 – 160 640 580
161 – 175 700 640
175-ten joǵary 760 700
Eskertpe: Aıaqqa arnalǵan keńistiktiń eni men tereńdigi ústel qurylǵysymen aıqyndalady.
«Adamǵa áser etetin fızıkalyq faktorlar (kompıýterler men beınetermınaldar)
kózderimen jumys isteý jaǵdaılaryna qoıylatyn sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq talaptar» sanıtarııalyq qaǵıdalaryna 2-qosymsha
Úı-jaılar úshin mıkroklımattyń ruqsat etilgen parametrleri
Temperatýrasy, S0 Salystyrmaly ylǵaldylyǵy, % artyq emes Aýa qozǵalysynyń jyldamdyǵy, m/s
1 2 3
18
19
20
21
22 66
62
58
55
52 <0,1
<0,1
<0,1
<0,1
<0,1
Adamǵa áser etetin fızıkalyq faktorlar (kompıýterler men beınetermınaldar)
kózderimen jumys isteý jaǵdaılaryna qoıylatyn sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq talaptar»
sanıtarııalyq qaǵıdalaryna 3-qosymsha
Kompıýterler men beınetermınaldardan bolatyn dybys deńgeıiniń jáne oktavalyq jıilik jolaqtaryndaǵy dybys qysymynyń ruqsat etilgen deńgeıleri
Oktavalyq jolaqtaryndaǵy (budan ári – OJ) ortasha geometrııalyq jıilikteri bar Gers (budan ári – Gs) dybys qysymynyń (budan ári – dB) deńgeıleri artyq emes dBA–men ólshengen dybys deńgeıleri
artyq emes
31,5 Gs 63 Gs 125 Gs 250 Gs 500 Gs 1000 Gs 2000 Gs 4000 Gs 8000 Gs
86 dB 71 dB 61 dB 54 dB 49 dB 45 dB 42 dB 40 dB 38 dB 50
Eskertpe: Dybys deńgeıin jáne dybys qysymynyń deńgeılerin ólsheý paıdalanýshynyń jumys ornynda júrgiziledi.
«Adamǵa áser etetin fızıkalyq faktorlar (kompıýterler men beınetermınaldar)
kózderimen jumys isteý jaǵdaılaryna qoıylatyn sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq talaptar» sanıtarııalyq qaǵıdalaryna 4-qosymsha
DK, BT bar úı-jaılar úshin ruqsat etilgen dirildi jedeldetý Z, X, Y osteri
Túzetilgen mán (ms–2)*10–2 Túzetilgen deńgeı, desıBel (budan ári – dB)
1,0 80
«Adamǵa áser etetin fızıkalyq faktorlar (kompıýterler men beınetermınaldar)
kózderimen jumys isteý jaǵdaılaryna qoıylatyn sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq talaptar»
sanıtarııalyq qaǵıdalaryna 5-qosymsha
Iondalmaıtyn elektr magnıttik sáýlelený deńgeıleriniń ruqsat etilgen mánderi
Parametrlerdiń ataýy DK, BT bólimderi Baqylaý araqashyqtyǵy, santımetr (budan ári – sm) Ruqsat etilgen mán
1 2 3 4
Kásibı paıdalanýshylarǵa arnalǵan elektr statıkalyq óris kerneýligi Monıtor
pernetaqta tintýir Bas deńgeıinde, qol deńgeıinde - 1,0 Metrine
20 kıloVolt (budan ári – kV/m)
Jumys oryndaryndaǵy elektr statıkalyq óris kerneýligi:
-mektepke deıingi balalar uıymdarynda;
- oqý oryndarynda;
- kompıýter klýbtarynda Monıtor pernetaqta tintýir Bas deńgeıinde,
qol deńgeıinde - 1,0 20 kV/m
15 kV/m
15 kV/m
15 kV/m
DK, BT mańyndaǵy elektr statıkalyq óris kerneýligi:
5 – 2000 Gers (budan ári – Gs) jıilik dıapazonynda;
2 – 400 kGs jıilik dıapazonynda; Monıtor
pernetaqta tintýir
Monıtor pernetaqta tintýir Bas deńgeıinde,
qol deńgeıinde - 1,0
Bas deńgeıinde,
qol deńgeıinde - 1,0 Metrine 25 Volt (budan ári – V/m)
2,5 V/m
DK, BT mańyndaǵy magnıttik aǵyn tyǵyzdyǵy:
5 – 2000 Gs jıilik dıapazonynda;
2 – 400 kGs jıilik dıapazonynda Monıtor pernetaqta tintýir
Monıtor pernetaqta tintýir Bas deńgeıinde, qol deńgeıinde - 1,0
Bas deńgeıinde, qol deńgeıinde - 1,0 250 nanoTesla
(budan ári– nTl)
25 nTl
Monıtordyń bettik elektr statıkalyq yqtımal beti, artyq emes
(sertıfıkattalǵan synaqtarda) Monıtor Dıspleı men odan 10 sm araqashyqtyqta ornatylǵan jerge qosylǵan ólsheý plastınasynyń arasynda 500 Volt
«Adamǵa áser etetin fızıkalyq faktorlar (kompıýterler men beınetermınaldar)
kózderimen jumys isteý jaǵdaılaryna qoıylatyn sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq talaptar»
sanıtarııalyq qaǵıdalaryna 6-qosymsha
Aeroıondar jáne ýnıpolıarlyq koeffısıent shoǵyrlanýynyń ruqsat etilgen deńgeıleri
Normalaý kórsetkishteri Aeroıondar shoǵyrlanýy, r (ıon/sm3) Ýnıpolıarlyq koeffısıenti, Ý
Oń polıarlyq Teris polıarlyq
Eń tómen ruqsat etilgen r+ ³ 400 ro– > 600
0,4 £ Ý < 1,0
Ońtaıly 1500 ≤ r+ < 3000 3000 < ro– £ 5000
Eń joǵarǵy ruqsat etilgen r+ < 50000 ro– £ 50000
«Adamǵa áser etetin fızıkalyq faktorlar (kompıýterler men beınetermınaldar)
kózderimen jumys isteý jaǵdaılaryna qoıylatyn sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq talaptar»
sanıtarııalyq qaǵıdalaryna 7-qosymsha
Jumys oryndaryndaǵy elektr magnıttik órister deńgeılerin
aspaptyq baqylaý jáne gıgıenalyq baǵalaý ádistemesi
1. DK paıdalanýshylardyń jumys oryndarynda elektr magnıttik jaǵdaıdy aspaptyq zertteý:
1) DK paıdalanýǵa bergen kezde jáne jańa jumys oryndaryn qurǵanda jáne jumys oryndaryn qaıta qurǵanda;
2) elektr magnıttik jaǵdaıdy normalaýǵa baǵyttalǵan uıymdastyrý-tehnıkalyq is-sharalaryn júrgizgennen keıin;
3) sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq qadaǵalaýdy júrgizý kezinde;
4) eńbek jaǵdaılary boıynsha jumys oryndaryn attestattaý kezinde;
5) uıymdardyń ótinimderi boıynsha júrgiziledi.
2. Úı-jaıda DK-ni paıdalanýshylardyń jumys oryndaryn ornalastyrý jospary (syzbasy) jasalady.
3. Jumys ornyn jabdyqtaý – DK qurylǵysynyń ataýy, óndirýshi-fırmasy, modeli jáne zaýyttyq (serııalyq) nómirleri, DK-ǵa arnalǵan ekrandyq súzgiler (olar bolǵan jaǵdaıda) týraly málimetter zerthanalyq zertteýler hattamasyna engiziledi.
4. DK ekranynda osy jumys túrine arnalǵan tıptik keskindeme (mátin, grafıkter) ornatylady.
5. О́lsheý júrgizý kezinde barlyq esepteý tehnıkasy, DK jáne osy úı-jaıda ornalasqan jumys úshin qoldanylatyn basqa da elektr jabdyqtary qosylady.
6. Elektrostatıkalyq óris parametrlerin ólsheý DK qosylǵannan keıin 20 mınýt ótpeı erte júrgizilmeıdi.
7. DK-men jabdyqtalǵan jumys ornyndaǵy aýyspaly elektr jáne magnıttik órister deńgeılerin, statıkalyq elektr óristerin ólsheý pernetaqtany qosa alǵanda, jumys oryndarynda 0,5 m, 1,0 m jáne 1,5 m bıiktiktegi úsh deńgeıde júrgiziledi.
8. Eger DK-men jabdyqtalǵan zertteletin jumys ornynda 5 - 2000 Gs dıapazonyndaǵy elektr jáne/nemese magnıttik óristerdiń qarqyndylyǵy osy Sanıtarııalyq qaǵıdalarǵa 5-qosymshada keltirilgen mánnen joǵary bolsa, EMО́-niń ónerkásiptik jıiliginiń (jabdyq ajyratylyp turǵanda) aıa deńgeılerin ólsheý júrgiziledi. Jıiligi 50 Gs elektr órisiniń aıa deńgeıi jáne magnıttik óris kerneýliliginiń aıa deńgeıi tıisinshe 0,5 kV/m, jáne 0,16 A/m (0,2 mkTl) mánnen aspaýy tıis.
Buıryq Qazaqstan Respýblıkasynyń Ádilet mınıstrliginde 2015 jylǵy 13 naýryzdaǵy Normatıvtik quqyqtyq kesimderdi memlekettik tirkeýdiń tizilimine №10428 bolyp engizildi.